26-5-11: Bouw voortgang DKA eerste maanden 2011 (mrt t/m mei)
De winter is weer voorbij, dus ook aan de winterstop komt een einde. Afgelopen weken werd er al weer van alles ondernomen. En op de momenten dat ik er was, heb ik af en toe wat indrukken vast gelegd met mijn telefoon. Samen met wat tekst is er dan weer een verslag van het Bouwen in Boxtel.
Het isoleren van het dak aan de zuid-kant. Over het dakbeschot komen balken ter hoogte van de hennep isolatie en daaroverheen weer platen van hout (Smartply)
Hoe zullen we het doen? Isolatie dwars of isolatie in de lengte. En wat wordt de afstand tussen de balken? Uiteindelijk komen de balken hart-op-hart 61 cm uit elkaar.
Hier zijn we de wilgen aan het snoeien. Niet alleen omdat het mooi weer is of omdat het hart nodig is, maar ook omdat we de takken willen gebruiken om de strobalen in de muur vast te prikken.
Na het snoeien mogen de zijtakken eraf en kan de tak ingekort worden zodat alleen dat deel over is dat dik genoeg is. Het afval gaat op de houtwallen en de takken slepen we naar de bouwplaats.
Zo gaat het dan toch een geïsoleerd dak worden. Met de balken om de 60 cm. De afwerking van de rand tot een mooi boeiboord wordt nog een uitdagend klusje. Maar ja, dat is “rondbouwen”.
Een overzicht van de bouwplaats. Links de opslag van stro-panelen voor nog wat delen wand. De bouw is al zo ver dat de ruw- bouw van de 4 lage daken ver af is. En rechts nog de voorraad glasschuin voor fundering en vloer.
Het zuid dak van dichtbij: Smartply, hennep isolatie, dakbalken. Je ziet dat de isolatie een breedte heeft die wat breed is voor de maat tussen de balken. En deze is vrij groot met het dunne hout.
Hier komen de eerste dakbalken voor het midden-dak. Als je het gebouw een beetje kent dan zie je hier dat we om de grote hoofdpaal geen gaan bouwen. Deze blijft dus geheel binnen staan.
Geen afval van de Nederlandse wiet-markt, maar wel hennep vezel. Op zich een fijn materiaal om mee te werken. Alleen wat lastiger om op maat te snijden.
Hier de opbouw van de fundering van de strobalenmuur. In de grond een geul met op de bodem een tegel met een span-bandje (wit). Tot boven maaiveld een aantal lagen glasschuim in zakken.
Door de zakken iets meer of minder dicht op elkaar aan te sluiten kun je de dikte van de laag iets sturen. Eventueel na het aantrillen nog een keer wat schuiven om een beetje vlak uit te komen.
Over de stapel glasschuim zakken komt een onder-constructie van hout. Deze constructie is nodig om de balen samen te persen en om de vorm van de muur te bepalen en verbinding te geven naar de kolommen.
De onder-construcie, wordt gevuld met glasschuim en deze wordt weer goed aangetrilt. Hierop kunnen we de strobalen stapelen. Het glasschuim vormt geen koudebrug en laat eventueel lekwater door naar beneden.
Met spanbandjes (1000kg treksterkte) wordt het gehele pakket samengebonden. Deze spanbandjes lopen onder een tegel door die op de bodem van de fundering (sleuf) ligt.
Er zijn gaten geboord in de onder-constructie en hierin zitten pinnen die gemaakt zijn van wilgen takken. Hier zijn ze nog wat lang en komen door een eerste laag balen heen.
Kuipen met leem en water staan gereed, en daarachter een badkuip om de strobalen aan de buiten en de binnenkant te kunnen dompelen in een leem-pap. (French dip)
Na het dippen worden de balen in de zon/wind te drogen gelegd. En we hebben heel veel geluk. Het is niet alleen zonnig weer maar het waait ook en de luchtvochtigheid is zeer laag.
Samen dippen, geen hoog productie tempo, maar wel heel gezellig en niet te slecht voor de rug.
Een strobaal, rondgebogen en in leem gedipt, drogend en de mei-zon.
We proberen met de maaimachine wat los stro klein te “maaien” om later door de leem te mengen voor de eerste pleister laag (raaplaag). Later blijkt dat je beter een hele baal klein kan zagen.
Het begin en het einde van de onder-constructie kan met de kolom verbonden worden. Dit geeft extra stevigheid en stabilisatie.
En boven aan deze kolom zit een duif te broeden. Je moet even goed kijken. Maar het is net zichtbaar.
Hier nog een keer de onder-constructie van de strobalen muur. Nu met een stuk kortere pinnen die niet meer door de eerste rij balen omhoog prikt. Dat is wel zo veilig bij het stapelen.
Op de kolom zit een balk en in de balen zagen we een uitsparing. Hierdoor zit de kolom toch redelijk diep in de strobaal en steekt deze nog voldoende uit om goed zichtbaar te zijn.
Hier wordt de fundering-sleuf voor de wand met ramen opgevuld en aangestampt. We hebben net de spanbandjes op de bodem van de sleuf geplaatst. (was een aanpassing van het plan)
Er nu de gedipte balen voldoende droog zijn om niet heer erg vies te worden kunnen we deze gaan plaatsen. De eerste rij wordt op de pinnen geprikt.
En iedere volgende laag plaatsen we in “halfsteens verband”
En ieder volgende laag kan op de onder liggende laag “vast” gezet worden met een wilgentak.
De ramen voor de glaswand worden voorbereid door het demonteren van het nog aanwezige beslag.
Op de voorgrond een klos touw om de strobalen een wat rondere vorm te geven zodat we beter in de ronde muur passen. En de wilgen takken krijgen een punt om ze door het stro te kunnen prikken.
Hier al een derde laag strobalen. En je ziet dat je nu al aandacht moet gaan geven aan de vorm. De muur loopt al iets naar buiten doordat de balen iets te veel naar elkaar gedrukt zijn.
En gelijktijdig komt tegenover de stromuur ook de glasmuur. Links zie je al de onder-constructie op het glasschuim.
Soms moet je een kleine baaltje maken om de resterende opening van een hele rij op te kunnen vullen.
Hier wordt het glasschuim onder de onderconstructie van de glaswand aangetrild. Het was wel even werk om het verloop in het terrein en de onderliggende lagen goed op te vangen.
Dan weer het bekende samenbinden van de gehele funderingconstructie.
Hier komen al de eerste ramen van de glaswand. En de onderconstructie wordt nog opgevuld met glasschuim.
Om de strobalen toch wat beter recht boven de fundering te krijgen is horizontaal een spanband gebruikt om de balen wat terug te duwen. Een methode die heel goed werkte.
Met zes lagen balen is de muur zo hoog dat de boven-constructie er op gelegd kan worden en de tijdelijke spanbanden, waarmee de muur samenpersen, worden geplaatst.
Leem mengen met de bloten voeten. Dat kan goed en wordt wel meer gedaan. Maar om leem met stro en zand met de bloten voeten te mengen is wat anders. Het droge stro is hard en scherp, en het zand is ook scherp. Maar toch een hele ervaring.
Met de spanbanden licht aangetrokken zijn de balen nog goed op hun juiste plek te brengen met een grote houten hamer.
En hier een uitgetelde Barbera (presentatrice) die met die hamer een wilgen tak in het stro heeft geslagen. (precies boven op een andere tak in de laag eronder zoals later bleek)
Doordat er per spanband maar aan 1 kant gespannen wordt, daardoor trekt de bovenkant want scheef. Hier zat de spanner aan de binnenkant (links).
Als alles samengeperst is plaatsen we aan weerskanten van een spanband een definitieve spanband. Deze komt later in de leem-wand en blijft daar zitten.
Hier de opgebouwde stromuur van de buitenkant. Alleen de gele spanbanden moeten nog weg, Daarna kan het lemen beginnen.
De stromuur, netjes rondgebogen en samengeperst, gereed voor het afwerken.
Stro stapelen gaat redelijk snel, maar glas ramen plaatsten ook. Dus ook aan de andere kant van de bouw zijn er flinke vorderingen.
Dit is de film-ploeg van “Karels Project” Camera man en geluid man en regisseur en presentratrice (Barbera).
Ook op het dag gaat het deze dag goed vooruit. Er is een nieuwe opstelling voor de ramen bedacht en deze wordt nu uitgevoerd. En Barbara doet nog een klein interview.
De stromuur heeft hier al voor een eerste deel de eerste leem laag gekregen. De kans is groot dat het team van kachel-bouwers hierop nog een warmtemuur gaan maken.
De film ploeg maakt hier haar “eind-shot derde poging”. Komende zomer te zien op TV en internet?
En kan iemand die lamp even aansluiten, dan hebben we vanavond licht in de huiskamer. Ander zitten we in het donker op de bank.
De ramen van de zuid gevel. Men heeft besloten om ze de lijn van het dak te laten volgen. Dat geeft een mooie verdeling van open en gesloten.
Het afwerken van de onderkant wordt nog een kleine uitdaging, omdat met deze raam verdeling ze niet overeen komen met het ritme van de onderconstructie. In ieder geval zijn we een heel eind gekomen, afgelopen weken.
Wordt vervolgd. Met vrolijke groet van Wouter. Mei 2011.